پيشگفتار مترجم تفسير " جوامع الجامع " پس از تفسير " مجمع البيان " از معروفترين تأليفات شيخ طبرسى است . برخى مانند علامهء " مجلسى " در مقدمهء بحارالانوار و " افندى " در رياض العلماء اين كتاب را از اين رو كه ميان فرايد " تبيان " و زوايد " كشاف " جمع كرده " جامع الجوامع " ناميد ه اند . " جوامع الجامع " سومين تفسير شيخ طبرسى ( ره ) است كه در آن دو تفسير ديگر خود يعنى " مجمع البيان " و " الكافى الشافى " را كه تلخيصى از كشاف زمخشرى است و پس از مجمع البيان و پيش از جوامع الجامع تأليف گرديده ، جمع كرده است . او گرچه گاهى در اين تفسير از نفسر " مجمع البيان " مطالبى نقل مىكند ولى مى توان گفت بيشتر ، بلكه نزديك به همهء مطالب آن از " كشاف " گرفته شده است . او حتى در موارد كه زمخشرى تفسير آيه اى را مسكوت گذارده 1 يا قرائت غير عاصم را اصل قرار داده 2 يا عبارت آيه را به نحوى تغيير داده 3 يا در موارد مشابه ، از

--> 1 - مانند ذيل آيهء 49 و آيهء 122 و 133 از سورهء بقره . 2 - مانند ترجيح " تفدوهم " بر " تفادوهم " در آيهء 85 سورهء بقره . 3 - مانند " يتفكرون " به جاى " تتفكرون " در ص 11 ، س 3 و مانند " جعلناكم ازواجا " به جاى " وخلقناكم ازواجا " در ص 366 ، س 1 . ( نسخه چاپ دانشگاه تهران ، ج 1 با مقدمه و تصحيح وتعليقاتى از دكتر ابوالقاسم گرجى ) .